Om een ​​ineenstorting van de eurozone te voorkomen, komt Europa dichter bij een Europese megastaat

07-05-2020

De Franse president Macron vuurde onlangs een waarschuwingsschot over de boeg van het Europese staatsschip. Hij zei dat de EU zou kunnen instorten zonder alle EU-landen wederzijds verantwoordelijk te stellen voor de schulden van individuele landen. In maart vroeg Christine Lagarde de ministers van Financiën van de eurozone om een ​​eenmalige gezamenlijke schulduitgifte van "corona-obligaties" te overwegen om te helpen bij de pandemie van het coronavirus. Maar Duitsland en andere Noord-Europese landen stuitten hier op tegenstand, omdat ze niet verantwoordelijk willen zijn voor de schulden van de meer verkwistende landen van de EU.

Vóór de crisis had Italië een schuldquote van 135 procent. Ondanks dat Italië na de crisis van 2008 meer dan tien jaar de tijd heeft gehad om haar schulden te verminderen, heeft Italië de aanpak van het probleem consequent uitgesteld. Zonder pijn of ernstige kiezersopstand zullen politici de schuld nooit serieus nemen en zullen hun landen onvermijdelijk hun schuld niet verminderen. Dit geldt ook voor de VS, Frankrijk, Japan en zelfs het VK. Als een centrale bank het aanbod van leenbare middelen naar believen kan vergroten, kunnen de rentetarieven zeer lang kunstmatig laag worden gehouden. Zelfs vóór deze coronaviruscrisis kocht de Europese Centrale Bank (ECB) enorme hoeveelheden 'kwaliteitsschulden' op in de vorm van staatsobligaties en bedrijfsobligaties. Deze verlaging van de rentecurven in heel Europa verlaagde ook de financieringskosten voor landen als Italië. Zonder hogere financieringskosten is er geen pijn en dus geen prikkel om iets aan de schuld te doen. De acties van de ECB waren in wezen pijnstillers voor verkwistende landen die niet omgaan met de onderliggende kanker van hoge schulden. Het huidige beleid van de ECB om alles te doen wat nodig is, inclusief het doen van massale aankopen van Italiaanse obligaties, toont aan dat ze zich geen zorgen maakt over het voorkomen van de verspreiding van kanker, waardoor het onvermijdelijke wordt vertraagd.

Waarom zijn Duitsland en anderen zo bezorgd over het innen van hun schuld? Elke euro die de ECB afdrukt, is een belasting op spaartegoeden. Het is een belasting voor iedereen in de eurozone. Door geld te verdienen aan de Italiaanse schuld dwingt de ECB elke Duitse burger - iedereen die de euro gebruikt - om Italiaanse onbeduidende uitgaven te betalen. De Duitse regering maakt zich duidelijk meer zorgen over haar obligatiehouders dan over haar burgers; anders zou het zich hevig hebben verzet tegen het huidige ECB-drukken van nepgeld.

Overmatige schulden zijn niet alleen een Italiaans probleem. Frankrijk heeft een schuldquote van 98 procent, maar heeft al aangegeven dat dit zal toenemen tot 115 procent na veelbelovende kerstcadeautjes in april. Nu de wereldeconomie in een recessie belandt, of mogelijk in een depressie terechtkomt, is een ratio van 150 procent waarschijnlijk een realistischer cijfer. Dit zal nog erger zijn voor Spanje en Italië. Zonder schulden te verdelen, is een andere op Griekenland lijkende situatie een zekerheid.

De zorgen van Macron zijn perfect gerechtvaardigd.

Net als een zwaarlijvige persoon die gewichtsdoelen stelt, vergaten Europese landen snel de 60 procent schuld aan BBP-doelstelling die is vastgelegd in het stabiliteits- en groeipact. Europa was als zombie. De coronacrisis heeft eenvoudigweg haar onderliggende disfunctionele economische beleid blootgelegd.

De klok tikt op het bestaan ​​van de EU. Europese landen zullen binnenkort de sombere keuze hebben om ofwel de eurozone te beëindigen zoals deze nu is samengesteld, ofwel permanent vast te zitten als een groep in een omgeving met lage groei en stijgende inflatie. Een onderlinge schuldverdeling betekent een opwaartse druk op de Duitse rente.

Als Duitsland en andere Noord-Europese landen hun posities behouden, zal een staatsschuldencrisis waarschijnlijk leiden tot het einde van de euro en een terugkeer naar nationale valuta. Dit scenario is zeker niet gegarandeerd, maar als dit gebeurt, zal het uiteraard een schok zijn voor de wereldeconomie. Maar niet per se een ramp. We hebben veel voorbeelden van landen die van valuta wisselen zonder rampzalige gevolgen. De VS gingen van het continent terug naar goud en zilver. Duitsland ging van de rijksmark naar de rentenmark in 1923 en de Fransen gingeng naar de gouden frank na de hyperinflatie van 1790-97.

Zou het einde van de euro het einde van de EU betekenen? Het is moeilijk voor te stellen dat grote, dure EU-instellingen de komende economische omwenteling overleven. Maar niets weerhoudt landen ervan terug te keren naar de oorspronkelijke, kosteloze bedoeling van de EU - het vrije verkeer van mensen, goederen en kapitaal tussen lidstaten. Het einde van de EU als superstaat, met haar talloze voorschriften, hoeft niet per se slecht te zijn.

De COVID-19-pandemie zelf zal niet de oorzaak zijn van de opeenvolgende economische gebeurtenissen. De pandemie is misschien kort, maar de economische gevolgen van het lockdown-beleid zullen veel langer aanhouden. Europa is misschien wel de eerste domino die valt, maar anderen zullen zeker volgen. De huidige schuldquote van Japan is tenslotte meer dan 200 procent en zal nog veel groter worden.

Historici kunnen terugblikken op deze periode als illustratief voor de dwaasheid om centrale banken onbelemmerde macht toe te staan ​​de geldhoeveelheid en de openbare financiën te manipuleren. Zoals het adagium luidt: "Absolute macht is absoluut corrupt." Dit geldt evenzeer voor centrale banken als voor koningen en parlementen.

Schrijver: Frank Hollenbeck

Bron: Mises